Stok ve satın alma rehberi · Son içerik kontrolü: 13 Temmuz 2026
Doğru stok, depoyu doldurmak değildir. Sık tüketilen veya işi durduran parçayı zamanında hazır tutarken; nadir ve pahalı malzemeyi gereksiz yere nakde bağlamamaktır.
Kısa cevap: Her parça için aylık ortalama tüketim, tedarik süresi, güvenlik günü, mevcut stok, açık sipariş ve kullanım yeri tutulmalıdır. Sipariş noktası bekleme süresindeki tüketim ile güvenlik stokunu; maksimum seviye ise bir sonraki gözden geçirme dönemini de kapsar.
Her yedek parça kartında bulunması gereken 9 alan
Aynı parçanın farklı adlarla açılması, adet/metre gibi birimlerin karışması ve araç stokunun merkez depodan kopması sipariş formülünden önce çözülmelidir. Temel veri hatalıysa hesap doğru görünür fakat sahada işe yaramaz.
Sadece maliyete göre değil, işi durdurma etkisine göre sınıflayın
| Sınıf | Pratik tanım | Yönetim yaklaşımı |
|---|---|---|
| Kritik | Yokluğu güvenli kapanışı veya acil müdahaleyi engeller | Güvenlik stoğu, alternatif tedarikçi ve sık kontrol |
| Operasyonel | Sık kullanılır; yokluğu tekrar ziyaret veya gecikme yaratır | Tüketime bağlı sipariş noktası ve araç/depo dengesi |
| Planlı | Revizyon veya montaj projesi belli olduğunda gerekir | İş/proje ihtiyacından satın alma |
| Nadir | Düşük tüketimli veya yüksek değerli özel parça | Sipariş üzerine ya da merkezi sınırlı stok |
Sipariş noktası ve maksimum stok nasıl hesaplanır?
Aylık tüketim ÷ 30Günlük tüketim × (tedarik günü + güvenlik günü)Günlük tüketim × (tedarik + güvenlik + gözden geçirme günü)Max(0, maksimum − mevcut − açık sipariş)Sonuçlar yukarı yuvarlanır; koli/paket miktarı, minimum sipariş, mevsimsellik, arıza dalgası, proje ihtiyacı ve kritik parça politikası ayrıca uygulanır. İlk hesap için ücretsiz yedek parça stok hesaplayıcısını kullanın.
Haftalık ve aylık kontrol düzeni
- İşten parçaya iz: Her çıkış bir bakım, arıza, servis, revizyon veya üretim işine bağlanır.
- Araç stoğu: Teknisyene verilen parça teslim, kullanım, iade ve kayıp durumuyla izlenir.
- Kritik sayım: Kritik ve hızlı tüketilen parçalar daha sık çevrim sayımına alınır.
- Fark nedeni: Sayım farkı yalnız düzeltilmez; yanlış birim, kayıtsız çıkış, iade veya fire nedeni seçilir.
- Açık sipariş: Sipariş verildi, kısmi geldi ve tamamlandı durumları mevcut stoktan ayrı tutulur.
- Yavaş stok: Uzun süredir hareket görmeyen parça, planlı iş ihtiyacı ve alternatif kullanım açısından incelenir.
Elevatora stok ve satın alma yönetimi, ihtiyacı mevcut stoktan ayırır; eksik miktarı satın almaya, kullanılan parçayı ilgili işin maliyetine bağlar.
Sıkça sorulan sorular
Minimum stok ile sipariş noktası aynı mıdır?
Her şirkette aynı tanım kullanılmaz. Bu rehberde sipariş noktası, tedarik süresi tüketimi ile güvenlik payının toplamıdır; kurum içi tanımınızı yazılı hale getirin.
Açık sipariş mevcut stok sayılır mı?
Hayır. Fiziksel mevcut ve yoldaki/açık sipariş ayrı gösterilmelidir; önerilen sipariş hesabında açık sipariş ayrıca düşülür.
Araçtaki parçalar nasıl izlenir?
Araç veya teknisyen ayrı stok konumu olarak tutulmalı; depodan teslim, işte kullanım ve iade hareketleri kaydedilmelidir.
Formül her parça için yeterli mi?
Hayır. Paket miktarı, minimum sipariş, tedarik belirsizliği, kritik güvenlik etkisi, mevsimsellik ve planlı proje ihtiyaçları uzman kararıyla eklenmelidir.
Stok kararını gerçek arıza verisiyle verin
Arıza/parça Pareto rehberi ile tüketim, tekrar, duruş ve kritiklik verisini min–max stok kararına bağlayın.
Servis aracında hangi yedek parçalar bulunmalı?
Kısa cevap: Araç stoğu, depo stoğunun küçültülmüş hâli değildir. Araca yalnız iki koşulu birden sağlayan parçalar konur: sık tüketilir ve yokluğunda asansör durur. Pahalı ama nadir kullanılan malzeme depoda; tedarik süresi uzun kritik parça ise emniyet stoğunda tutulur.
| Sınıf | Ölçüt | Nerede durur? |
|---|---|---|
| Sık ve durdurucu | Aylık tüketim yüksek, arıza asansörü durduruyor | Araç |
| Seyrek ama durdurucu | Tedarik süresi uzun, arıza asansörü durduruyor | Depo, emniyet stoğu ile |
| Sık ama durdurmayan | Rutin bakımda tüketilen sarf | Araç, düşük miktarda |
| Seyrek ve durdurmayan | Talep üzerine tedarik edilebiliyor | Stok tutulmaz |
Araç listesi hangi sırayla belirlenir?
- Son 12 ayın arıza kayıtlarından hangi parçanın kaç kez değiştiğini çıkarın.
- Her parça için “değişmezse asansör çalışır mı?” sorusuna yazılı yanıt verin.
- Sık ve durdurucu parçaları araç listesine alın; miktarı aylık tüketimin haftalık payı kadar tutun.
- Araç stoğunu haftalık sayımla depo kaydına kapatın; sayılmayan araç stoğu kayıp üretir.
- Tedarik süresi uzadıkça sipariş noktasını yukarı taşıyın, güvenlik payını gözden geçirin.
Bu liste tahminle değil saha verisiyle kurulur. Bakım ve arıza kayıtlarının parça satırıyla birlikte tutulduğu bir bakım kaydı hangi parçanın gerçekten tükendiğini gösterir; teknisyen saha takibi araç ile depo arasındaki hareketi kapatır. Parça maliyetinin sözleşme kârına etkisini portföy kârlılık hesabında, planlı değişimleri periyodik bakım takviminde izleyin.