17 Temmuz 2026 · GSC, güncel arama sonuçları ve birincil kaynaklarla hazırlandı
Asansör trafik hesabı, yalnız kat sayısına göre kabin seçmek değildir. Bina nüfusu ve kullanım türü, tepe trafik yönü, hedef taşıma yüzdesi, kabin kapasitesi, hız, duruş ve kapı süreleriyle bir tur süresi hesaplanır; gerekli asansör sayısı ve bekleme aralığı birlikte değerlendirilir.
Asansör trafik hesabının ana çıktıları nelerdir?
Hesap üç temel soruya cevap verir: Belirli bir tepe dönemde bina nüfusunun ne kadarı taşınabilir, kullanıcı ortalama ne kadar aralıkla kabin görür ve bunu sağlamak için kaç kabin/hangi kapasite-hız gerekir? Handling capacity genellikle beş dakikada taşınabilen nüfus payını; interval ise grup kabinlerinin ana durağa ortalama geliş aralığını ifade eder. Ortalama bekleme, interval ile aynı değer değildir ve kontrol algoritmasıyla da etkilenir.
ÇŞİDB proje kontrol formu; bina insan sayısı, bir sefer için gerekli seyir zamanı ve gerekli asansör sayısını proje hesabının ayrı kontrolleri olarak sayar.
Hangi bina verileri toplanmalıdır?
- Kullanım türü: konut, ofis, otel, hastane, okul, AVM, fabrika veya karma yapı.
- Her katta gerçek/öngörülen nüfus ve ana giriş katları.
- Sabah yukarı, öğle karma, akşam aşağı gibi tepe trafik senaryosu.
- Hizmet verilen kat, seyir mesafesi ve katlar arası yükseklik.
- Kabin adedi, anma yükü, hız, ivme/yavaşlama ve kapı tipi.
- Kapı açma-kapama, yolcu transferi ve olası duruş süreleri.
- Erişilebilirlik, sedye, servis/yük ayrımı ve özel öncelikler.
“10 katlı bina” tanımı bu verilerin hiçbirinin yerine geçmez.
Tur süresi nasıl kurulur?
Round trip time; ana duraktan hareket, seçilen çağrı dağılımına göre katlara seyir, hızlanma/yavaşlama, her duruşta kapı ve yolcu transferi, en üst dönüş noktası ve ana durağa geri geliş bileşenlerinden oluşur. En sık hata, yalnız toplam seyir mesafesini hıza bölmektir. Kısa kat aralarında asansör anma hızına ulaşamayabilir; kapı ve duruş süreleri toplamın büyük bölümünü oluşturabilir.
Tur süresi tek bir sabit değil, kabul edilen doluluk ve beklenen duruş sayısına bağlı modeldir. Varsayımlar hesap raporunda açıkça yazılmalıdır.
Taşıma kapasitesi ve interval nasıl hesaplanır?
Basitleştirilmiş yaklaşımda grup intervali, kabin başına tur süresinin çalışan kabin sayısına bölünmesiyle başlar. Beş dakikalık taşıma kapasitesi ise 300 saniyede tamamlanabilecek tur sayısı ile her turdaki gerçekçi yolcu yükünün çarpılması ve bina nüfusuna oranlanmasıyla değerlendirilir. Fakat doluluk katsayısı, hedef hizmet sınıfı ve kabul edilen trafik modeli güncel standart veya proje kriterinden alınmalıdır; evrensel tek yüzde uydurulmamalıdır.
| Girdi | Sonuca etkisi |
|---|---|
| Tur süresi artar | Interval uzar, taşıma kapasitesi düşer |
| Kabin sayısı artar | Interval kısalabilir |
| Kapasite artar | Tur başı yolcu artar; duruş/transfer de değişebilir |
| Hız artar | Uzun seyirde yararlı; kapı sürelerini çözmez |
Konut, ofis, hastane ve otelde neden aynı hedef kullanılmaz?
Ofiste sabah kısa sürede yukarı yönlü yoğun talep görülebilir. Konutta talep daha dağınıktır; pik varsayımı ve kabin doluluğu farklıdır. Otelde bagaj, servis personeli ve kat dağılımı; hastanede sedye, yatak, öncelikli çağrı ve servis ayrımı belirleyicidir. Okulda ders başlangıcı/bitişi; AVM’de girişlerin dağılımı ve otopark katları modeli değiştirir.
Bu nedenle tek bir “kat başına bir asansör” kuralıyla yatırım yapmak ya uzun bekleme ya da gereksiz kuyu/yatırım maliyeti doğurur.
Trafik hesabı proje ve üretime nasıl aktarılır?
Onaylanan hesap; kabin adedi, anma yükü, hız, kapı açıklığı, grup kontrolü, kuyu ve elektrik güç kararlarına girdi olur. Mimari değişiklik, kiracı profili veya kullanım türü değiştiğinde yalnız hesap PDF’si değil, teknik teklif, çizimler, BOM ve teslim kapsamı revize edilmelidir. Kapasite rehberi kişi–kg–kabin alanı ilişkisini; kuyu ölçüsü rehberi mimari rezervasyonu açıklar.
Elevatora İMALAT hesap sonucunu kendi başına üretmez; onaylı hesap sürümünü teknik seçim, teklif, proje, BOM, satın alma ve üretim değişiklikleriyle aynı iş numarasında izlenebilir tutar.
Trafik hesabında en sık hangi hatalar yapılır?
Bina nüfusunu yalnız daire veya masa sayısıyla varsaymak, tepe yönünü tanımlamamak, kabini nominal kişi sayısında her tur tamamen dolu kabul etmek, kapı ve yolcu transfer sürelerini küçümsemek, servis/yük trafiğini yolcuyla aynı gruba eklemek ve tek kabin arızasını hizmet hesabında hiç değerlendirmemek başlıca hatalardır. Bir başka hata, daha yüksek hızın her binada beklemeyi aynı oranda azaltacağını sanmaktır.
Hesap raporu girdi kaynaklarını, senaryoyu, formül/simülasyon yöntemini ve sonuç tarihini göstermelidir. Proje onayından sonra değişen nüfus veya kullanım türü, “hesap yapılmıştı” denilerek göz ardı edilmez.
Resmî ve birincil kaynaklar
ÇŞİDB Asansör Projesi Kontrol Formu ÇŞİDB Asansörler Genel Teknik Şartnamesi TSE Standart Arama
Sık sorulan sorular
Asansör trafik hesabını kim yapar?
Mimari ve mekanik/elektrik proje girdileriyle yetkili proje müellifi veya uzman mühendis yapar; güncel standart ve ilgili idare şartları doğrulanır.
Asansör trafik hesabında 5 dakika ne demektir?
Tepe talep döneminde toplam nüfusun belirli bir yüzdesinin beş dakika içinde taşınabilmesini değerlendiren yaygın hizmet kapasitesi penceresidir.
Interval nedir?
Aynı gruptaki kabinlerin ana durağa ortalama geliş aralığını ifade eder; tur süresinin kabin sayısıyla ilişkili bir hizmet göstergesidir.
Kat sayısı tek başına asansör sayısını belirler mi?
Hayır. Nüfus, kullanım tipi, giriş dağılımı, hız, kapasite, duruş ve kapı süreleri ile hedef hizmet düzeyi birlikte belirler.
Trafik hesabı sonradan değişir mi?
Bina kullanım türü, nüfus, erişim katları, kabin veya kapı seçimi değişirse hesap ve buna bağlı proje kararları revize edilmelidir.
İlgili asansör bilgi merkezi rehberleri
Asansör Kapasite Hesabı: Kaç Kişilik, Kaç Kilogram? Asansör Kuyusu Ölçüleri Nasıl Belirlenir? Asansor Montaj Proje Yonetimi Tüm asansör bilgi merkezini açın