Elevatora SAHA uygulama rehberi · Son inceleme: 26 Temmuz 2026
Kısa cevap: Bakım portföyü kapasitesi yalnız “teknisyen başına kaç asansör var?” hesabıyla kurulmaz. Her asansörün aylık bakım süresi, bölge/rota kaybı, beklenen arıza yükü, izin-eğitim süresi ve acil işler için bırakılan boş kapasite birlikte hesaplanır. Planın çıktısı; ekip, gün ve bölge bazında gerçekçi bakım sayısı ile arıza için korunan kapasite olmalıdır.
Neden asansör sayısını teknisyen sayısına bölmek yetmez?
Aynı portföydeki iki asansörün iş yükü aynı değildir. Biri aynı bölgede düzenli bakım görürken diğeri uzun yol, zor bina erişimi, tekrar arıza veya ek evrak gerektirebilir. Yalnız toplam adet kullanıldığında bu farklar görünmez.
Basit bölme yöntemi şu soruları cevapsız bırakır:
- Bir günde yol için kaç saat kaybediliyor?
- Acil arıza geldiğinde hangi bakım erteleniyor?
- İzinli teknisyenin işleri kime devrediliyor?
- Uzun süren binalar planı ne kadar saptırıyor?
- Bakım sonrası form, fotoğraf ve müşteri iletişimi için süre ayrıldı mı?
1. Portföy envanterini hazırlayın
Her asansör için en az şu alanları çıkarın:
- bina ve açık adres;
- bakım periyodu;
- tahmini standart bakım süresi;
- cihaz türü ve erişim koşulu;
- son 90 gündeki arıza sayısı;
- özel kontrol veya evrak ihtiyacı;
- bina yetkilisi ve uygun zaman aralığı.
Eksik adres ve yetkili kişi bilgisi, kapasite planında görünmeyen bekleme süresi yaratır.
2. Net teknisyen süresini hesaplayın
Takvimdeki toplam çalışma süresi kapasite değildir. Toplantı, eğitim, izin, araç hazırlığı, depo, raporlama ve zorunlu molalar düşülmelidir.
Net saha süresi = toplam çalışma süresi − saha dışı zorunlu süreler
Bu değeri aylık tek toplam yerine gün ve ekip bazında tutmak, gerçek planı daha erken gösterir.
3. Bakım iş yükünü süreyle hesaplayın
Portföydeki her asansör için planlanan bakım sayısını tahmini süreyle çarpın.
Aylık bakım iş yükü = bakım adedi × ortalama bakım süresi
Ortalama süreyi tek değer yapmak yerine asansörleri en az üç sınıfa ayırmak daha sağlıklıdır: standart, uzun ve özel erişimli.
4. Rota ve bölge kaybını ekleyin
İki bakım arasında geçen yol süresi kapasitenin parçasıdır. Adresleri yalnız gün içine dağıtmak yerine bölge kümeleri oluşturun. Aynı gün uzak bölgelerdeki işler planlanıyorsa sahada geçirilecek süre kâğıt üzerinde kalır.
Rota planında şu sırayı kullanın:
- aynı bölgedeki asansörleri kümele;
- bina erişim saatini dikkate al;
- acil iş ihtimali yüksek bölgede boşluk bırak;
- gün sonunda depo/ofise dönüşü hesaba kat;
- geciken işi ertesi güne sessizce taşımak yerine neden koduyla yeniden planla.
5. Arıza payı için boş kapasite bırakın
Bakım takviminin yüzde yüz dolu olması verimli görünür, fakat ilk acil çağrıda plan bozulur. Son 90 günlük arıza verisini bölge ve cihaz türü bazında inceleyip beklenen arıza süresini bakım planından ayrı tutun.
Toplam ihtiyaç = bakım süresi + rota süresi + beklenen arıza süresi + kapanış süresi
Beklenen arıza yükü mevsim, portföy yaşı veya modernizasyon dönemine göre değişebilir. Bu nedenle oran sabit kabul edilmemelidir.
6. İzin, eğitim ve devri planlayın
Plan yalnız normal haftayı değil eksik ekip gününü de taşımalıdır. Her bölge veya portföy için yedek sorumlu belirleyin. İş devri şu bilgileri içermelidir:
- açık işler;
- vadesi yaklaşan bakımlar;
- parça bekleyen arızalar;
- bina erişim notları;
- söz verilen müşteri dönüşleri;
- takip kontrolü gereken işler.
Bu bilgiler kişisel WhatsApp konuşmasında kalırsa izin günü operasyon hafızası da izinli olur.
7. Kapanış süresini unutmayın
Bakım sahada bitse de iş; form, fotoğraf, parça, imza, sonuç ve gerekirse müşteri bildirimi kaydedilmeden operasyonel olarak kapanmış değildir. Kapanış süresini kapasite hesabına eklememek, teknisyenin gün sonunda toplu ve eksik kayıt girmesine neden olabilir.
Örnek kapasite tablosu
| Bileşen | Aylık saat | Veri kaynağı |
|---|---|---|
| Planlı bakım | firma ölçümü | bakım planları |
| Rota/yol | firma ölçümü | konum ve görev zamanı |
| Beklenen arıza | son 90 gün | arıza geçmişi |
| Form ve kapanış | firma ölçümü | mobil kapanış kayıtları |
| İzin/eğitim | takvim | personel planı |
| Korunan boş kapasite | yönetim kararı | risk toleransı |
Tablodaki saatler örnek sayı ile doldurulmamalıdır. Her firma kendi başlangıç ölçümünü kullanmalıdır.
Kapasite aşıldığında ne yapılmalı?
Sadece yeni personel almak ilk cevap değildir. Önce darboğazın türünü bulun:
- rota kaybı yüksekse bölge planını değiştirin;
- tekrar arıza yüksekse kök neden ve parça sürecini düzeltin;
- kapanış süresi uzunsa mobil formu sadeleştirin;
- plan sürekli bozuluyorsa acil iş boşluğunu artırın;
- belirli binalar sürekli uzuyorsa standart süresini güncelleyin.
Yazılım bu planı nasıl destekler?
Elevatora SAHA; asansör, bakım planı, arıza, personel, konum ve mobil kapanış kaydını aynı operasyon akışında tutar. Böylece kapasite tahmini yalnız statik listeye değil gerçekleşen süre ve bekleme nedenlerine dayanabilir.
Sonuç
İyi kapasite planı, portföyü ekibe eşit bölmez; iş yükünü süreye, rotaya, riske ve kapanış kalitesine göre dağıtır. Başlangıç için tek bir haftayı seçin, planlanan ve gerçekleşen süreleri karşılaştırın, sapmanın nedenini kaydedin. Sonraki ayın kapasitesi bu gerçek veriden kurulmalıdır.
Sık sorulan sorular
Teknisyen başına kaç asansör düşmelidir?
Tek bir evrensel sayı yoktur. Bakım süresi, rota, arıza sıklığı, erişim ve kapanış yükü değiştiği için kapasite firma verisiyle hesaplanmalıdır.
Bakım rotası ne sıklıkla güncellenmeli?
Yeni portföy, personel değişimi, tekrar arıza artışı veya sürekli gecikme olduğunda hemen; normal durumda en az aylık gerçekleşen verilerle gözden geçirilmelidir.
Kaç teknisyen almalısınız?
Kısa cevap: Yeni teknisyen kararı portföy büyüklüğüyle değil, mevcut ekibin doluluk oranıyla verilir. Hesaplanan aylık iş yükü ekibin net saha kapasitesini zorlamaya başladığında ve arıza için ayrılan boş kapasite düzenli olarak yenildiğinde alım gerekir.
| Belirti | Anlamı | Karar |
|---|---|---|
| Bakımlar ay sonuna yığılıyor | Kapasite değil, takvim sorunu | Önce takvimi aylara yay |
| Arıza çağrıları planlı bakımı iptal ettiriyor | Boş kapasite payı yetersiz | Payı artır, bir ay ölç |
| Fazla mesai süreklileşti | Gerçek kapasite aşıldı | İşe alım ya da portföy daraltma |
| Yol süresi saha süresine yaklaştı | Bölge dağınık | Rotayı yoğunlaştır, alımı ertele |
İşe alım kararı hangi sırayla verilir?
- Son üç ayın gerçek bakım ve arıza sürelerini ekip bazında toplayın.
- İzin, eğitim ve devir sürelerini düşerek net kapasiteyi bulun.
- Doluluk oranını tahminle değil kayıtla hesaplayın.
- Önce rota ve takvim düzeltmesinin ne kadar kapasite açtığını ölçün.
- Kalan açık kapanmıyorsa alım yapın; alım öncesi zarar eden binaları gözden geçirin.
31394 sayılı yönetmelik md. 4/1-(e) bakımı ayda en az bir defa yürütülen işlem olarak tanımlar; kapasite planının alt sınırını bu yükümlülük belirler. Planın girdisini periyodik bakım takviminden ve teknisyen saha takibinden alın. Alım kararından önce portföy kârlılık hesabını çalıştırın: kapasiteyi yiyen binaların bir kısmı zaten zarar ediyor olabilir, o durumda çözüm yeni teknisyen değil sözleşme revizyonudur. Yükümlülüklerin tamamı yönetmelik rehberinde, denetimde istenen kayıtlar Bakanlık denetimi hazırlık rehberinde.
