17 Temmuz 2026 · Resmî kaynaklarla güncel uygulama rehberi
Kısa cevap: PGD ürünün mevzuata uygunluğunu Bakanlık il müdürlüğü düzeyinde denetler; yıllık periyodik kontrol A tipi muayene kuruluşunca yapılır; bakım ise yetkili servisin düzenli hizmetidir.
Asansör için kullanılan “denetim”, “muayene”, “kontrol” ve “bakım” sözcükleri aynı hukuki veya teknik süreci anlatmaz. Bir raporun kim tarafından, hangi amaçla ve hangi aşamada düzenlendiği bilinmezse yanlış kuruma başvurulur, belge yanlış yorumlanır ve kapanış süresi kaçırılır.
Beş asansör kontrol sürecinin karşılaştırması
| Süreç | Amaç | Yürüten taraf | Tipik çıktı | Zaman |
|---|---|---|---|---|
| Uygunluk değerlendirmesi | Piyasaya arz öncesi ürün/tasarım uygunluğu | Asansör monte eden ve seçilen uygunluk modülüne göre onaylanmış kuruluş | Uygunluk belgeleri, teknik dosya, CE işaretleme süreci | Piyasaya arz öncesi |
| Tescil öncesi ilk periyodik kontrol | Yeni asansörün tescil aşamasından önce kontrolü | İlgili idareyle protokollü A tipi muayene kuruluşu | İlk kontrol raporu | Tescilden önce |
| Yıllık periyodik kontrol | Kullanımdaki asansörün kontrol tarihindeki durumunu değerlendirmek | Protokollü A tipi muayene kuruluşu | Rapor ve bilgi etiketi | Yılda en az bir |
| Takip kontrolü | Rapordaki uygunsuzluğun giderilip giderilmediğini görmek | Mevzuat/protokol düzenine göre A tipi muayene kuruluşu | Takip sonucu ve güncel durum | Rapor sınıfı ve süreye göre |
| Piyasa gözetimi ve denetimi (PGD) | Piyasaya arz edilen ürünün teknik düzenleme ve güvenlik şartlarını denetlemek | Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı/il müdürlüğü | Denetim tutanağı, test/muayene ve gerektiğinde düzeltici işlem | Planlı, ihbar/şikâyet veya risk odaklı |
| Bakım | Asansörün güvenli ve çalışır tutulması | Monte eden veya onun yetkili servisi/bakım firması | Bakım föyü, servis formu, görev ve parça kaydı | Düzenli bakım planına göre |
PGD ile periyodik kontrol arasındaki temel fark
Piyasa gözetimi ve denetimi, ürünün piyasaya arzı ve teknik düzenlemeye uygunluğu bakımından kamu denetimidir. Periyodik kontrol ise belirli bir binadaki belirli asansörün kontrol tarihindeki durumuna ilişkin bağımsız muayenedir. PGD’nin yapılmış olması yıllık periyodik kontrolü ortadan kaldırmaz; yıllık kontrol raporunun bulunması da Bakanlığın gerektiğinde PGD yapmasına engel değildir.
Şikâyetin konusu hangi kanala gidileceğini belirler. Etiket, yıllık rapor veya randevu uyuşmazlığı önce A tipi kuruluş ve ilgili idareyle; ürün güvenliği, piyasaya arz veya ciddi teknik düzenleme şüphesi Bakanlık il müdürlüğüyle ele alınır. Bakım hizmeti, sözleşme veya servis performansı konusu ise bakım firması ve bina sorumlusu ilişkisindedir. bakım firması şikâyet rehberi kanalları olaya göre ayırır.
Tescil öncesi kontrol ile yıllık kontrol aynı mı?
İki işlem de A tipi muayene kuruluşu tarafından yürütülse de yaşam döngüsündeki yerleri farklıdır. Tescil öncesi ilk kontrol yeni monte edilen asansörün tescil sürecinden önce yapılır ve monte eden/yaptırıcı tarafın proje ve belge hazırlığı daha belirgindir. Yıllık periyodik kontrol ise kullanımdaki asansörün devam eden kontrol döngüsüdür; bina sorumlusu, sözleşmeli bakım firması, geçmiş rapor ve asansör kimliği öne çıkar.
Tescil dosyası için asansör tescil belgesi ve evrak listesini; yıllık uygulama takvimi için 2026 mevzuat takvimini kullanın. Her iki süreçte de güncel ilgili idare belge listesi ve protokollü kuruluşun hazırlık bildirimi son kontroldür.
Etiket sonucu hangi sürece aittir?
Yeşil, mavi, sarı ve kırmızı bilgi etiketleri yıllık periyodik kontrol sonucuyla ilişkilidir. Bakım firmasının kendi durum etiketi veya servis notu bu resmî bilgi etiketinin yerine geçmez. Etiketteki asansör kimliği, kontrol tarihi ve doğrulama alanı kontrol raporuyla karşılaştırılmalıdır.
Renk yalnız özet sonuçtur; yapılacak iş için raporun her maddesi okunmalıdır. asansör etiket renkleri rehberi renkleri ve kontrol sonrası akışı; yeşil etiket hazırlık rehberi ise bakım ve kayıt tarafındaki hazırlığı açıklar. Şüpheli TSE etiketi TSE’nin resmî doğrulama ekranından, diğer kuruluş etiketleri düzenleyen kuruluşun resmî kanalından kontrol edilmelidir.
Şikâyet ve olay türüne göre başvuru sırası
| Olay | Birinci kanal | Dosyaya eklenecek kanıt |
|---|---|---|
| Yıllık kontrol randevusu verilmemesi | Protokollü A tipi kuruluş ve ilgili idare | Başvuru tarihi, asansör kimliği, yazışma |
| Rapor veya etiket kimliğinin uyuşmaması | Raporu düzenleyen kuruluş | Rapor, etiket fotoğrafı, doğrulama sonucu |
| Protokollü kuruluşun belirsiz olması | Belediye/il özel idaresi | Adres, ruhsat/tescil bilgisi, eski duyuru |
| Bakımın yapılmaması veya servis sorunu | Sözleşmeli bakım firması ve bina sorumlusu | Sözleşme, bakım föyü, çağrı kayıtları |
| Ürün güvenliği veya uygunsuz piyasaya arz şüphesi | Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü | Teknik belge, fotoğraf, seri/kimlik ve olay anlatımı |
Başvuruda “asansör bozuk” gibi genel ifade yerine olayın tarihi, asansör kimliği, ilgili belge ve beklenen işlemi yazın. Aynı olay bakım, periyodik kontrol ve PGD boyutu taşıyorsa her kuruma kendi görev alanındaki kanıtı iletin; farklı süreçleri tek başvuru içinde birbirine karıştırmayın.
Şirket içinde denetim kayıt mimarisi
Asansör firması her süreci ayrı belge türü ve sorumlu olarak tanımlamalıdır: uygunluk/teknik dosya İMALAT ve montaj projesine; tescil öncesi kontrol proje teslimine; yıllık rapor ve etiket asansör kartına; bakım föyleri periyodik iş planına; PGD yazışmaları ise resmî evrak ve aksiyon dosyasına bağlanır.
Bu ayrım yapılmazsa “kontrol belgesi var” ifadesi hangi kontrolün yapıldığını gizler. Elevatora resmî evrak yönetimi belge türü, düzenleyen taraf, geçerlilik, ilgili asansör/proje ve açık aksiyonu birlikte tutar. SAHA yıllık kontrol sonrası işleri; İMALAT teknik dosya, kalite ve proje teslim kanıtlarını yönetir.
Resmî kaynaklar ve canlı doğrulama bağlantıları
Yetki, protokol ve ücret bilgisi değişebileceği için işlem tarihinde aşağıdaki birincil kaynakları yeniden kontrol edin.
- Asansör Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği
- Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği – Resmî Gazete
- 2022 değişiklik yönetmeliği – Resmî Gazete
- Bakanlık asansör muayene kuruluşları sayfası
- TSE asansör etiketi doğrulama
Sık sorulan sorular
Asansör PGD ile periyodik kontrol aynı mı?
Hayır. PGD Bakanlığın ürün güvenliği ve piyasaya arz denetimidir; periyodik kontrol belirli asansörün A tipi kuruluşça yapılan yıllık muayenesidir.
Tescil öncesi ilk kontrolü kim yapar?
İlgili idareyle protokollü ve Bakanlıkça yetkilendirilmiş A tipi muayene kuruluşu yapar.
Yıllık kontrol varsa bakım zorunluluğu biter mi?
Hayır. Periyodik kontrol ile düzenli bakım ayrı amaç ve sorumluluklara sahiptir.
Asansör bilgi etiketini kim düzenler?
Bilgi etiketi, periyodik kontrol sonucunda A tipi muayene kuruluşu tarafından düzenlenir.
Ürün güvenliği şüphesinde nereye başvurulur?
Olayın niteliğine göre Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü/Bakanlık piyasa gözetimi kanalı kullanılır; yıllık rapor konusu ayrıca ilgili idare ve A tipi kuruluşla yürütülür.