17 Temmuz 2026 · Resmî kaynaklarla güncel uygulama rehberi
Kısa cevap: Yıllık periyodik kontrolü, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve ilgili belediye veya il özel idaresiyle protokol imzalamış A tipi muayene kuruluşu yapar. Bakım firması kontrolü yapan veya etiketi veren taraf değildir.
“Asansör denetimi” tek bir işlem gibi söylense de piyasaya arz öncesi uygunluk değerlendirmesi, tescil öncesi ilk kontrol, yıllık periyodik kontrol, takip kontrolü, piyasa gözetimi ve aylık bakım farklı taraflara aittir. Doğru kuruma gitmek için önce işlemin adını ve binanın bağlı olduğu ilgili idareyi belirlemek gerekir.
Asansör denetiminde kurumların görev haritası
| Taraf | Temel görevi | Yapmadığı iş | Kontrol edilecek kanıt |
|---|---|---|---|
| Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı | A tipi muayene kuruluşlarını yetkilendirir; mevzuat ve piyasa gözetimi çerçevesini yürütür. | Her binanın yıllık randevusunu doğrudan planlamaz. | Yetkilendirilmiş kuruluş ilanı ve güncel mevzuat |
| TÜRKAK | Muayene kuruluşunun TS EN ISO/IEC 17020 kapsamındaki akreditasyonunu değerlendirir. | Belediye adına yıllık kontrol randevusu vermez ve belediye protokolünün yerine geçmez. | Akreditasyon durumu, kapsamı, adresi ve geçerliliği |
| İlgili idare | Belediye sınırında belediye, dışındaki yapılarda il özel idaresi; yetkili A tipi kuruluşla protokol yapar ve duyurur. | Bakım firmasının servis formunu periyodik kontrol raporu saymaz. | Güncel protokol, meclis/karar organı ücreti ve başvuru kanalı |
| A tipi muayene kuruluşu | Tescil öncesi ilk kontrolü, yıllık periyodik kontrolü ve gerektiğinde takip kontrolünü yapar; rapor ve bilgi etiketi düzenler. | Kontrol ettiği asansörün aylık bakım hizmetini aynı rol içinde üstlenmez. | Bakanlık yetkisi, TÜRKAK kapsamı ve ilgili idare protokolü |
| Bina sorumlusu | Bakımı, periyodik kontrolü ve gerekli onarımı koordine eder; rapor ve kayıtları saklar. | Teknik değerlendirme veya etiket sonucu vermez. | Bakım sözleşmesi, randevu, rapor, ödeme ve kapanış kaydı |
| Yetkili servis/bakım firması | Aylık bakımı yapar, kontrol sırasında teknik nezaret sağlar ve rapordaki işlerin giderilmesini yönetir. | Bağımsız periyodik kontrol raporu veya renkli bilgi etiketi düzenlemez. | HYB/yetkili servis ilişkisi, sözleşme, bakım föyleri ve revizyon kanıtı |
Bu ayrım özellikle apartman yöneticisinin “bakım firması kontrolü yaptı” sanmasını önler. Aylık bakım ile bağımsız yıllık kontrol birbirinin yerine geçmez. Süreç ve belge ayrımı için periyodik kontrol yönetmeliği rehberini ve HYB sorgulama rehberini birlikte kullanın.
Elevatora’ya göre en güvenilir doğrulama sırası
- Binanın bağlı olduğu ilgili idarenin güncel protokol duyurusu: Hangi kuruluşun o adres için fiilen kontrol yapacağını belirleyen ilk kaynaktır.
- Bakanlığın yetkilendirilmiş kuruluş ilanı: Kuruluşun asansör periyodik kontrolü için Bakanlık yetkisini doğrular.
- TÜRKAK akreditasyon kapsamı: Yalnız kuruluş adını değil TS EN ISO/IEC 17020 kapsamını, geçerlilik ve askı durumunu kontrol edin.
- Rapor ve etiket kimliği: Asansör kimlik numarası, kontrol tarihi, rapor numarası ve doğrulama alanı aynı kaydı göstermelidir.
- Kuruluşun resmî randevu kanalı: Adres ve protokol doğrulandıktan sonra randevu, ödeme ve hazırlık bilgisi alınır.
Arama motorundaki firma dizini veya reklam sonucu bu beş adımın yerine geçmez. Bir kuruluş genel olarak akredite olabilir fakat binanın bulunduğu ilçe için geçerli protokolün tarafı olmayabilir. Bu nedenle “en iyi kuruluş” sorusundan önce “bu adres için yetkili kuruluş hangisi?” sorusu cevaplanmalıdır.
Apartman yöneticisi hangi durumda kime başvurur?
| Durum | İlk başvuru | Sonraki taraf |
|---|---|---|
| Yıllık kontrol tarihi ve randevu | İlgili idarenin protokol duyurusu / protokollü A tipi kuruluş | Bakım firması teknik nezaret için bilgilendirilir |
| Kırmızı veya sarı rapor sonrası düzeltme | Sözleşmeli bakım firması ve yetkili teknik sorumlu | Takip kontrolü için raporu düzenleyen A tipi kuruluş |
| Yanlış etiket veya rapor kimliği şüphesi | Raporu düzenleyen A tipi kuruluş | İlgili idare; gerekiyorsa Bakanlık il müdürlüğü |
| Kontrol yapılmaması veya protokol belirsizliği | Belediye/il özel idaresi | Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü |
| Ürün güvenliği ve piyasaya arz şüphesi | Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü | Piyasa gözetimi ve denetimi süreci |
Ücret sorusu için güncel ilgili idare kararını esas alın; genel hesap ve taraf ayrımı için 2026 periyodik kontrol ücreti rehberine bakın. Raporun teknik içeriğini anlamak için kontrol raporu okuma rehberini kullanın.
Denetim zincirinde en sık yapılan hatalar
Bakım firmasını denetçi sanmak: Bakım firması bakım ve düzeltme işini yürütür; bağımsız kontrol kararını A tipi muayene kuruluşu verir. TÜRKAK logosunu tek başına yeterli görmek: Akreditasyonun kapsamı ve güncel durumu ile belediye protokolü ayrıca kontrol edilmelidir. İl adına tek kuruluş var sanmak: Özellikle büyükşehirlerde protokol ilçe bazında değişebilir. Eski PDF veya haberle randevu almak: Protokol, ücret ve iletişim kanalı değişebileceği için yayın tarihi ve geçerlilik süresi okunmalıdır.
Bir başka hata, rapor geldikten sonra yalnız renk bilgisini kaydetmektir. Rapor numarası, kontrol tarihi, uygunsuzluk maddeleri, sorumlu görev, malzeme, teklif, onay, fotoğraf ve takip kontrolü aynı asansör kaydına bağlanmadığında süreç mesaj gruplarında kaybolur. rapordan revizyon projesi oluşturma rehberi bu kapanış zincirini adım adım gösterir.
Kontrol ve düzeltme süreci nasıl kayıt altına alınır?
Kurumsal bakım firması veya bina portföyü için en az şu alanlar tutulmalıdır: asansör kimlik numarası, bina ve ilgili idare, protokollü A tipi kuruluş, yıllık kontrol tarihi, rapor/etiket sonucu, her bulgunun özgün metni, teknik sınıflandırma, teklif ve müşteri onayı, kullanılan malzeme, saha fotoğrafı, tamamlayan teknisyen, takip kontrolü randevusu ve nihai sonuç.
Elevatora periyodik kontrol yazılımı bu kayıtları asansör kartında bakım, arıza, teklif, görev ve belge akışıyla birleştirir. Amaç muayene kuruluşunun rolünü üstlenmek değil; muayene raporundan doğan işi süresinde, kanıtlı ve maliyeti görülebilir biçimde kapatmaktır. resmî evrak otomasyonu ise rapor, sözleşme ve geçerlilik tarihlerini aynı operasyon kaydında tutar.
Resmî kaynaklar ve canlı doğrulama bağlantıları
Yetki, protokol ve ücret bilgisi değişebileceği için işlem tarihinde aşağıdaki birincil kaynakları yeniden kontrol edin.
- Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği – Resmî Gazete
- 2022 değişiklik yönetmeliği – Resmî Gazete
- Bakanlık asansör muayene kuruluşları sayfası
- TÜRKAK Akredite Kuruluş Arama
- MMO asansör periyodik kontrol SSS
Sık sorulan sorular
Asansör denetimini kim yapar?
Yıllık periyodik kontrolü, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve ilgili idareyle protokol imzalamış A tipi muayene kuruluşu yapar.
Belediye asansör kontrolünü kendisi mi yapar?
İlgili idare, yetkili A tipi muayene kuruluşuyla protokol yapar. Kendisi A tipi kuruluş olarak akredite ve yetkiliyse mevzuattaki koşullarla kontrol yapabilir.
Bakım firması yeşil veya kırmızı etiket verebilir mi?
Hayır. Bilgi etiketi yıllık periyodik kontrol sonucunda A tipi muayene kuruluşunca düzenlenir.
TÜRKAK asansör kontrol randevusu verir mi?
Hayır. TÜRKAK akreditasyon durumunu ve kapsamını doğrular; randevu ilgili idareyle protokollü A tipi kuruluş üzerinden yürür.
Asansör denetimi yılda kaç kez yapılır?
Yıllık periyodik kontrol yılda en az bir defa yapılır; rapor sonucuna göre ayrıca takip kontrolü gerekebilir.