17 Temmuz 2026 · Resmî kaynaklarla güncel uygulama rehberi
Kısa cevap: Bakım firması aylık bakım, arıza ve düzeltme işlerini yürütür; A tipi muayene kuruluşu ise ilgili idare adına bağımsız yıllık kontrol yapar, rapor ve bilgi etiketi düzenler.
Apartman yöneticileri ve hatta yeni sektör çalışanları bakım föyü ile periyodik kontrol raporunu karıştırabilir. İki taraf aynı asansörde art arda çalışsa da sözleşmeleri, tarafsızlık rolleri, ürettikleri belgeler ve sorumlulukları farklıdır. Doğru görev ayrımı hem güvenlik hem maliyet hem de kayıt bütünlüğü sağlar.
Bakım firması ve A tipi kuruluş: 15 başlıkta karşılaştırma
| Başlık | Bakım firması / yetkili servis | A tipi muayene kuruluşu |
|---|---|---|
| Ana rol | Bakım, arıza, onarım ve teknik süreklilik | Bağımsız periyodik kontrol ve raporlama |
| Çalışma ilişkisi | Bina sorumlusuyla bakım sözleşmesi | İlgili idare protokolü ve kontrol başvurusu |
| Yapılan işlem | Planlı bakım ve gerektiğinde düzeltme | Tescil öncesi, yıllık ve takip kontrolü |
| Sıklık | Sözleşme ve mevzuat kapsamındaki düzenli bakım | Yılda en az bir periyodik kontrol; sonuçta takip olabilir |
| Temel belge | Bakım föyü, servis/arıza formu, teklif ve iş emri | Periyodik kontrol raporu ve bilgi etiketi |
| Etiket sonucu | Vermez | Kontrol sonucuna göre düzenler |
| Uygunsuzluk giderme | Teknik kapsam ve sözleşmeye göre yapar | Giderilip giderilmediğini takip kontrolünde değerlendirir |
| Tarafsızlık | Hizmet ve onarım tarafıdır | Muayenede bağımsızlık şartlarına tabidir |
| Yetki kanıtı | Monte eden/yetkili servis ilişkisi ve HYB kapsamı | Bakanlık yetkisi, TÜRKAK kapsamı, idare protokolü |
| Ücret | Bakım sözleşmesi ve ayrıca onaylanan işler | Güncel ilgili idare kararı/protokolü |
| Randevu | Bakım planına göre | İlgili idare/protokollü kuruluş sürecine göre |
| Kontrole katılım | Teknik nezaret ve erişim sağlar | Muayeneyi yürütür |
| Sonuç itirazı | Teknik açıklama ve düzeltme kanıtı sunabilir | Kendi prosedürü ve ilgili idare kanalı üzerinden ele alır |
| Kayıt sahibi | Bakım/arıza/işçilik/malzeme geçmişi | Kontrol, rapor ve etiket kaydı |
| Birbirinin yerine geçer mi? | Hayır. Bakım yapılması yıllık kontrolü, kontrol yapılması aylık bakımı ortadan kaldırmaz. | |
Hangi durumda hangi taraf aranır?
Arıza, ses, kapı problemi, seviye farkı veya rutin bakım için sözleşmeli bakım firması aranır. Yıllık kontrol randevusu, rapor/etiket doğrulaması ve takip kontrolü için ilgili idareyle protokollü A tipi kuruluş aranır. Protokol veya görevli kuruluş bilinmiyorsa belediye/il özel idaresi; yetki veya piyasa güvenliği sorusu varsa Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü devreye girer.
Kırmızı veya sarı rapor geldiğinde iki tarafın işi ardışık yürür: A tipi kuruluş bulguyu raporlar; bakım/revizyon firması yetkili teknik değerlendirmeyle işi planlar ve kanıtlar; A tipi kuruluş takip kontrolünde sonucu değerlendirir. Bu zincir rapor okuma rehberi ile başlatılıp revizyon projesinde yönetilebilir.
Bakım föyü, servis formu ve muayene raporu farkı
| Belge | Kim düzenler? | Neyi kanıtlar? | Neyi kanıtlamaz? |
|---|---|---|---|
| Bakım föyü | Bakım firması | Planlı bakım ziyaretinde yapılan işlemleri | Bağımsız yıllık kontrol sonucunu |
| Servis/arıza formu | Bakım veya servis firması | Çağrı, müdahale, parça ve sonucu | Periyodik uygunluk etiketini |
| Periyodik kontrol raporu | A tipi muayene kuruluşu | Kontrol tarihindeki bulgu ve sonucu | Sonraki aylarda bakımın düzenli yapıldığını |
| Bilgi etiketi | A tipi muayene kuruluşu | Kontrol sonucunun renk sınıfını ve kimliğini | Rapor maddelerinin tüm ayrıntısını |
| Revizyon teklifi/iş emri | Bakım veya revizyon firması | Planlanan teknik iş, malzeme ve maliyeti | Takip kontrolünün olumlu sonuçlandığını |
Belgeler birbirinin alternatifi değil, aynı yaşam döngüsünün farklı kanıtlarıdır. bakım kayıt defteri ve kontrol raporu aynı asansör kimliğinde ilişkilendirilmelidir.
Teklif ve çıkar çatışması nasıl yönetilir?
Muayene kuruluşunun bağımsız kontrol rolü ile bakım firmasının ticari onarım rolü ayrılmalıdır. Bakım firması raporu değiştiremez; ancak bulgunun teknik çözümünü, kapsamını ve alternatiflerini açıklayabilir. Bina sorumlusu da her rapor maddesini otomatik olarak tek bir teklif kalemi saymamalıdır. Önce yetkili teknik değerlendirme yapılmalı, bakım sözleşmesine dahil işler ile ayrıca onay gerektiren revizyonlar ayrılmalıdır.
Teklifte rapor madde numarası, özgün bulgu, önerilen çözüm, marka/model, miktar, işçilik, dahil/hariç kapsam, hedef tarih ve kapanış kanıtı bulunmalıdır. Birden fazla teklif karşılaştırılacaksa 12 maddelik bakım teklifi karşılaştırma tablosu kullanılabilir.
Örnek iş akışı: sarı veya kırmızı rapor geldiğinde
- Bina sorumlusu raporu teslim alır ve asansör kimliğiyle kaydeder.
- Bakım firması rapor metnini değiştirmeden her uygunsuzluğu ayrı teknik işe dönüştürür.
- Yetkili teknik sorumlu hangi işin bakım sözleşmesinde, hangisinin ayrı revizyon kapsamında olduğunu belirler.
- Malzeme, işçilik, süre, erişim ve kullanım kısıtı yazılı teklifte görünür.
- Müşteri onayı sonrası saha işi fotoğraf, parça ve teknisyen kaydıyla kapatılır.
- Rapor sonucunun gerektirdiği sürede A tipi kuruluşla takip kontrolü planlanır.
- Takip sonucu görülmeden yalnız “saha işi bitti” bilgisiyle dosya tamamen kapatılmaz.
Bu akışta muayene kuruluşu teklif onayı vermez; bakım firması da takip kontrolü sonucunu kendi kendine olumluya çeviremez. Bina sorumlusu iki taraf arasındaki tarih ve belge koordinasyonunu sağlar. Açık işlerin durumları “raporlandı, teknik değerlendirildi, teklif edildi, onaylandı, uygulandı, takip bekliyor, doğrulandı” şeklinde ayrılırsa sürecin nerede takıldığı açıkça görülür.
İki tarafın kayıtları tek asansörde nasıl birleşir?
Asansör kartında bakım firması, ilgili idare ve A tipi kuruluş ayrı taraflar olarak tanımlanmalıdır. Bakım takvimi, arıza geçmişi, kontrol tarihi, rapor sonucu, etiket, görevler, teklifler, malzemeler, fotoğraflar ve takip kontrolü tek zaman çizelgesinde görünmelidir. Böylece “kontrol vardı ama kim takip edecekti?” veya “iş yapıldı ama takip randevusu alınmadı” boşluğu kapanır.
Elevatora SAHA bakım firmasının operasyonunu yönetir; muayene kuruluşu adına karar üretmez. Kontrol raporunu iş akışına bağlar, sorumlu ve süre atar, maliyeti görünür kılar ve kapanış kanıtını saklar. Bu ayrım yazılımın rolünü de doğru sınırlar.
Resmî kaynaklar ve canlı doğrulama bağlantıları
Yetki, protokol ve ücret bilgisi değişebileceği için işlem tarihinde aşağıdaki birincil kaynakları yeniden kontrol edin.
- Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği – Resmî Gazete
- 2022 değişiklik yönetmeliği – Resmî Gazete
- MMO asansör periyodik kontrol SSS
- Bakanlık asansör muayene kuruluşları sayfası
- TÜRKAK Akredite Kuruluş Arama
Sık sorulan sorular
Asansör bakım firması ile muayene kuruluşu aynı mı?
Hayır. Bakım firması bakım ve onarım hizmeti verir; A tipi kuruluş bağımsız periyodik kontrol yapar.
Bakım firması periyodik kontrol raporu düzenleyebilir mi?
Hayır. Periyodik kontrol raporu ilgili idareyle protokollü A tipi muayene kuruluşunca düzenlenir.
Muayene raporundaki eksikleri kim giderir?
Bina sorumlusu, yetkili bakım/revizyon firmasıyla teknik kapsamı ve sözleşmeyi belirleyerek uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.
Bakım yapılmışsa yıllık kontrol yine gerekir mi?
Evet. Aylık bakım ve yıllık periyodik kontrol farklı süreçlerdir ve biri diğerinin yerine geçmez.
A tipi kuruluşun kontrolüne bakım firması katılır mı?
Mevzuat ve kuruluş hazırlık şartları doğrultusunda bakım personelinin teknik nezareti ve erişim desteği gerekir.