Kısa cevap: Sektörün tamamına uyan bir adam-gün rakamı yoktur; her firmanın ekip düzeni, malzeme akışı ve şantiye koşulu farklıdır. Doğru yöntem kendi tamamlanmış montajlarınızın kaydından katsayı çıkarmaktır: toplam adam-gün bölü durak sayısı. Sonra teklifteki katsayı ile gerçekleşeni her projede karşılaştırır, farkın nedenini kodlarsınız.
Asansör montajı kaç adam-gün sürer sorusunun neden tek cevabı yok?
Aynı durak sayısına sahip iki iş, iki firmada farklı adam-gün ile biter. Kuyu teslim alındığında sıvalı mı, makina dairesi var mı, kaç kapı var, malzeme montaj sırasına göre mi geliyor, ekip proje boyunca sabit mi kalıyor — bunların hepsi süreyi değiştirir. Dışarıdan duyduğunuz bir rakam sizin şantiyenizin koşulunu içermez.
Bu yüzden verilecek karar “ortalama kaç gün” değil, şu: teklifte kullandığınız süre nereden geliyor? Ustabaşının hafızasından mı, yoksa kapanmış projelerin kaydından mı? Hafızadan geliyorsa, zarar eden montajı ancak yıl sonunda fark edersiniz; o da hangi projede battığınızı göstermez.
Adam-gün derken tam olarak neyi sayıyorsunuz?
Ölçüm tanımdan önce başlamaz. Bir adam-gün, bir kişinin bir vardiyada o iş için sahada geçirdiği süredir. Kaydı açmadan önce şunlara karar verin ve yazılı hale getirin:
- Yolda geçen süre sayılıyor mu, yoksa ayrı satır mı?
- Vinç, iskele veya şantiye elektriği beklenen gün sayılıyor mu?
- Yarım gün nasıl girilecek — 0,5 mi, yoksa saat mi tutulacak?
- Ustabaşı ve devreye alan tekniker aynı birime mi yazılıyor?
- Taşeron ekibin günü kendi ekibinizle aynı satırda mı duruyor?
Pratik kural: sahada geçen her gün sayılır, ama neden koduyla ayrılır. Böylece hem hakediş dayanağınız hem katsayınız aynı kayıttan çıkar; birini doğru tutup diğerini bozmazsınız.
Kendi adam-gün katsayınızı nasıl çıkarırsınız?
- Kapanmış projeleri seçin. Montajı biten, teslim edilen ve tescil süreci tamamlanan işler. Devam eden proje veriyi bozar, listeye almayın.
- İşi sabit kalemlere bölün. Her projede aynı kalem adlarını kullanın; kalem adları değişirse projeler kıyaslanamaz.
- Günü gününe girdirin. Ustabaşı gün sonunda kalem başına tek satır yazsın. Günler sonra hafızadan doldurulan kayıt toplamı verir, nedeni vermez.
- Yeniden gidişleri ayrı yazın. Eksik giderme, kontrol raporundan çıkan düzeltme, müşteri talebiyle dönüş — hepsi ayrı satır olsun.
- Sürücüyü seçin. Durak sayısıyla başlayın. İkinci kırılım olarak kapı adedini ve makina daireli / dairesiz ayrımını ekleyin.
- Katsayıyı hesaplayın. Toplam adam-gün ÷ toplam durak = durak başına katsayınız. Aynı hesabı makina daireli ve dairesiz işler için ayrı yapın; ikisini karıştırmak katsayıyı anlamsızlaştırır.
- Uç projeleri ayırın. En yüksek ve en düşük adam-gün veren projeyi kenara alın ve neden farklı olduklarını tek cümleyle yazın. Katsayı gövdeden çıkar, uçlardan değil.
- Şablona koyun ve güncelleyin. Katsayı teklif şablonuna girer; her yeni proje kapandığında listeye eklenir ve hesap yenilenir.
Montajı hangi kalemlere bölmelisiniz?
Kalem listesi ne kadar sadeyse kayıt o kadar düzenli girilir. Sekiz kalem başlangıç için yeterlidir:
| Kalem | Ölçü sürücüsü | Kaydı kim girer | Olası sapma nedeni |
|---|---|---|---|
| Ölçü alma ve kuyu teslim | Proje başına sabit | Ölçü alan tekniker | Kuyu ölçüsü projeye uymuyor |
| Ray ve konsol montajı | Durak sayısı | Ustabaşı | Kuyu sıvası veya şakül sorunu |
| Kabin ve karşı ağırlık | Proje başına sabit | Ustabaşı | Vinç veya iskele beklemesi |
| Makina dairesi, motor, pano | Daireli / dairesiz | Ustabaşı | Şantiye elektriği yok |
| Kapı ve eşik montajı | Kapı adedi | Ustabaşı | Kaba inşaat kotu tutmuyor |
| Kablolama ve devreye alma | Durak sayısı | Devreye alan tekniker | Parametre ve ayar tekrarı |
| Eksik giderme, yeniden gidiş | Ayrı satır | Ustabaşı | Kontrol raporu eksikleri |
| Teslim ve bakıma devir | Proje başına sabit | Ofis | Evrak eksiği |
Bu kalemler aynı zamanda montaj iş emrinizin satırlarıdır. Kalem yapısını iş emriyle aynı tutmak, ayrı bir “süre takip dosyası” oluşturma yükünü ortadan kaldırır; ayrıntısı montaj proje yönetimi tarafında.
Teklif ile gerçekleşen arasındaki fark nereden geliyor?
Sapmayı “ekip yavaş çalıştı” diye kaydetmek hiçbir işe yaramaz. Fark, teklifi yazarken varsaydığınız koşul ile sahada bulduğunuz koşul arasındadır. Her sapmaya kısa bir kod verin:
| Teklifte varsayılan | Sahada olan | Neden kodu |
|---|---|---|
| Kuyu teslim alındığında hazır | Sıva veya kot eksik, ekip döndü | BINA |
| Malzeme montaj sırasına göre tam | Kapılar sonradan geldi, ikinci gidiş | MLZ |
| Ekip proje boyunca sabit | Ekip arıza çağrısına çekildi | EKIP |
| Tek seferde kabul | Kontrol eksikleri sonrası revizyon | REV |
| Günlük gidiş, konaklama yok | Uzak şantiye, ekip konakladı | YOL |
| Proje ilk hâliyle uygulanacak | Kabin veya kapı değişikliği geldi | MUS |
Sapma oranı basit: (gerçekleşen adam-gün − teklif edilen adam-gün) ÷ teklif edilen adam-gün. Asıl bilgi orandan değil, kodun tekrarından çıkar:
- BINA tekrar ediyorsa çözüm katsayıyı büyütmek değildir; sözleşmeye kuyu teslim şartı ve bekleme bedeli yazmaktır. Katsayıyı büyütürseniz hazır şantiyeye pahalı teklif verip işi kaybedersiniz.
- MLZ tekrar ediyorsa sorun montajda değil, teklifin üretime devrindedir; kontrol listesi için tekliften üretime devir adımlarına bakın.
- EKIP tekrar ediyorsa montaj ekibiyle arıza ekibini ayırmadan montaj süresi hiçbir zaman tutmaz.
- REV tekrar ediyorsa devreye alma öncesi kendi iç kontrolünüz eksiktir. Asansörün periyodik kontrolü Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği’ne (4 Mayıs 2018, 30411 sayılı Resmî Gazete) tabidir; rapordan çıkan eksik yeniden gidiş üretir. Bu adam-günü teklife eklemek yerine kaynağını kapatın.
Tek seferlik sapma proje notuna yazılır, katsayıya dokunulmaz. Katsayı yalnızca tekrar eden ve yapısal olan sapmalarla güncellenir.
Katsayıyı teklif fiyatına nasıl çevirirsiniz?
Katsayı tek başına fiyat vermez; bir de adam-gün maliyetiniz lazım. Kişi başına şöyle hesaplayın: brüt ücret, SGK işveren payı, yol ve yemek, araç ve yakıt, telefon, sarf malzemesi ve iş güvenliği ekipmanı toplanır; o kişinin yıl içinde fiilen sahada geçirdiği gün sayısına bölünür. İzin, resmi tatil, eğitim ve atölye günleri paydadan düşmezseniz maliyetiniz olduğundan küçük çıkar ve her teklifte sessizce zarar edersiniz.
Teklif satırı şu hale gelir: (katsayı × durak sayısı) × adam-gün maliyeti + malzeme + nakliye ve vinç + genel gider payı + kâr. Proje kapandığında aynı satırları gerçekleşenle yan yana koyun; yöntemi proje kâr ve maliyet raporu tarafında adım adım anlattık. Aynı adam-gün kaydı, ara ödemelerde hakediş dayanağı olarak da kullanılır — iki kayıt tutmanıza gerek kalmaz.
Taşeron ekiple kendi ekibinizin adam-günü aynı mı sayılır?
Taşeronla götürü bedel üzerinden çalışıyorsanız adam-gün sizi ilgilendirmiyor gibi görünür. Görünüşe aldanmayın: kıyas ancak kendi katsayınız varsa yapılabilir. Taşeronun götürü bedelini, kendi katsayınız × durak × adam-gün maliyetiniz ile karşılaştırın. Bu iki sayı yan yana gelmeden “taşeron mu ucuz, kendi ekip mi” sorusu tartışma konusu olarak kalır; kararın çerçevesi taşeron mu kendi ekip mi yazısında.
Bu kaydı Excel’de tutmak yeterli mi?
Başlangıç için yeterli. Altı sütun kâfidir: proje, tarih, kişi, kalem, adam-gün, neden kodu. Excel’in kırıldığı yer hesap değil, girişin zamanıdır — sahadaki kişi gün sonunda dosyayı açmaz, ofis mesajlaşma geçmişinden doldurur, günler sonra hafızadan yazılır. O noktada elinizde yalnız toplam kalır; toplam da sapmayı açıklamaz, açıklamayan sapma da teklifi düzeltmez.
Alternatif, montaj iş emrini sahada telefondan kapatan bir düzendir: Elevatora SAHA’da iş emri kapanırken adam-gün ve neden kodu aynı ekranda giriliyor, kayıt ofise sonradan aktarılmıyor; ömür boyu lisans, 14 gün ücretsiz deneme, kart istenmiyor. Hangi yolu seçerseniz seçin kural değişmiyor: kayıt aynı gün girilir.
Bu hafta hangi adımı atmalısınız?
Katsayı çıkarmak için geçmişi geri getiremezsiniz, ama bugünü kaydedebilirsiniz. Adam-gün tanımını tek sayfaya yazın, altı sütunlu kaydı açın, devam eden montajlarda bu haftadan itibaren girmeye başlayın, kapanan projelerde katsayıyı hesaplayıp teklif şablonuna koyun. Katsayınız çıktığında yalnız fiyatı değil, kaç ekiple kaç işi aynı anda yürütebileceğinizi de görürsünüz; kapasite tarafı için kapasite ve darboğaz hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Asansör montajı kaç adam-gün sürer?
Sektörün tamamına uyan tek bir rakam yoktur. Geçerli tek sayı, kendi kapanmış projelerinizin kaydından çıkan katsayıdır: toplam adam-gün bölü toplam durak. Başkasının rakamıyla teklif vermek, ya zarar eden bir fiyat ya da kaybedilen bir iş üretir.
Adam-gün hesabına yol ve bekleme süresi dahil edilir mi?
Sahada ve yolda geçen her gün kayda girer, ancak ayrı neden koduyla. Böylece hakediş dayanağınız eksilmez, katsayınız da bekleme günleriyle şişmez. Kararı baştan verip yazılı hale getirin; proje ortasında tanım değiştirmek veriyi kullanılamaz kılar.
Katsayının güvenilir olması için kaç proje gerekir?
Tek projeye dayanmayın. Aynı tipte kapanmış proje sayısı arttıkça katsayı oturur. Uç değer veren projeleri ayırıp nedenini yazın; kalan gövde sizin gerçek katsayınızdır. Makina daireli ve dairesiz işleri ayrı hesaplayın.
Teklif ile gerçekleşen farkı ne zaman sorun sayılır?
Sapmanın büyüklüğünden çok tekrarı önemlidir. Aynı neden kodu üst üste çıkıyorsa yapısal bir sorun vardır ve teklif, sözleşme ya da iş akışı değişmelidir. Tek seferlik sapma proje notuna yazılır, katsayıya dokunulmaz.
Taşeronla çalışırken adam-gün tutmanın anlamı var mı?
Var. Taşeronun götürü bedelini kendi maliyetinizle karşılaştırabilmenin tek yolu kendi katsayınızdır. Katsayı yoksa taşeron fiyatının pahalı mı ucuz mu olduğunu söyleyemez, pazarlıkta da dayanaksız kalırsınız.
Adam-gün hesabının bir sonraki teklifte işe yaraması için, tahmin edilen sürenin gerçekleşenle karşılaştırılması gerekir. Montaj aşamaları ve saha girişleri montaj projesinin içinde kayıtlıysa hesap yöntemi her projede kendini düzeltir.