Depremde ve Yangında Asansör Kullanılır mı?

17 Temmuz 2026 · GSC, güncel arama sonuçları ve birincil kaynaklarla hazırlandı

Deprem sırasında ve normal yangın tahliyesinde asansör kullanılmaz. Sarsıntı bitene kadar güvenli konumda kalın; yangında işaretli kaçış merdivenini izleyin. “İtfaiyeci asansörü” veya acil durum işletmesi, bina kullanıcılarının serbest tahliye asansörü değil, özel tasarım ve yetkili ekip kullanım düzenidir.

Deprem anında neden asansör kullanılmaz?

Sarsıntı enerji kesintisi, bina hareketi, kapı/kuyu hizasının değişmesi, karşı ağırlık ve ray sistemine etki, yangın alarmı veya başka tesisatların devreye girmesi gibi eş zamanlı riskler oluşturabilir. İnsanların merdivene veya çıkışa koşması da yaralanmayı artırabilir. AFAD, bina içinde Çök–Kapan–Tutun uygulanmasını, sarsıntı sırasında asansör ve merdivene yönelinmemesini açıkça belirtir.

Asansörü “deprem başlamadan son anda aşağı inmek” için kullanmaya çalışmak, sarsıntının ortasında kabinde kalma riskini büyütür.

Deprem sırasında asansör içindeyseniz ne yapmalısınız?

Panik yapmayın; kabin içindeki durak düğmelerine basarak sistemin güvenli bir katta durup kapı açmasına imkân olup olmadığını gözleyin. Kapı açılırsa bina afet planındaki güvenli rotaya geçin. Kabin kat arasında durursa alarm/interkomla konumu bildirin, kapıyı zorlamayın ve kendi başınıza çıkmayın. Duman, su, yaralanma veya ciddi sağlık sorunu varsa 112’ye bildirin.

Bu durum için mahsur kalma güvenlik adımları önceden bina panosunda erişilebilir olmalıdır.

Depremden sonra asansör ne zaman açılır?

Sarsıntının bitmesi asansörün otomatik olarak güvenli olduğu anlamına gelmez. Artçı sarsıntı, şebeke/jenaratör geçişi, kuyuya su veya moloz girişi, kapı-kat hizası, ray/konsol, karşı ağırlık, kablo ve makine alanı kontrol edilmelidir. Binada yapısal hasar şüphesi varsa genel bina güvenlik kararı teknik asansör kontrolünden önce gelir. Yetkili servis yazılı kullanım kararı vermeden ve bina yönetimi alanı güvenli ilan etmeden deneme yolculuğu yapılmamalıdır.

Kontrol sonucu, yapılan işlem ve yeniden açılış zamanı asansör kimliğine kaydedilir.

Yangında normal asansör neden kullanılmaz?

Yangında enerji kesilebilir, duman kuyu/hol üzerinden yayılabilir, kabin yangın katında durabilir veya kapılar açılamayabilir. Bu nedenle bina kullanıcıları normal asansörü çağırmak yerine yangın tahliye planındaki korunumlu merdiven ve yönlendirmeyi izler. Hareket kabiliyeti kısıtlı kullanıcılar için bina tasarımındaki güvenli bekleme/tahliye düzeni ve görevli planı önceden belirlenmelidir; olay anında doğaçlama yapılmaz.

Yangın alarmına bağlı geri çağırma fonksiyonu, kullanıcıların kabini istediği gibi kullanması değil, sistemi tanımlı tahliye katına getirip servis dışı bırakma düzenidir.

İtfaiyeci asansörü ile normal asansör arasındaki fark nedir?

Bir kabinin büyük veya hızlı olması onu itfaiyeci asansörü yapmaz; tasarım ve uygunluk bütünlüğü gerekir.

Bina yönetimi deprem ve yangın planını nasıl hazırlar?

1. Asansör kapılarına görünür “deprem/yangında kullanmayın” uyarısı koyun.
2. Tahliye merdiveni, güvenli alan ve hareket kısıtlı kullanıcı planını belirleyin.
3. Alarm, interkom, acil aydınlatma ve geri çağırma fonksiyonlarını periyodik test edin.
4. Yetkili servis, bina sorumlusu ve acil ekip iletişimini güncel tutun.
5. Kurtarma eğitimini kişi ve asansör bazında yenileyin.
6. Olay sonrası teknik kontrol listesi ve yazılı yeniden açma kapısı kullanın.

Elevatora SAHA, deprem/yangın olay kaydı, kontrol görevi, fotoğraf, servis raporu ve yeniden kullanım kararını aynı asansör geçmişine bağlar; afet ve yangın planının veya uzman kararının yerine geçmez.

Jeneratör veya otomatik kurtarma sistemi kullanım kararını değiştirir mi?

Jeneratör, kesintisiz güç kaynağı veya otomatik kurtarma tertibatı bulunması normal asansörü deprem ya da yangında serbest tahliye aracı yapmaz. Bu sistemler tanımlı durumda kabini güvenli kata getirmek, kapıyı açmak veya acil ekip işletmesini desteklemek için projelendirilir. Yangın alarmı, deprem algılama, şebeke-jeneratör geçişi ve grup kumandası arasındaki senaryo yetkili proje ve testlerle doğrulanmalıdır.

Tatbikatta yalnız “jeneratör çalıştı” sonucu değil; hangi kabinin hangi sırayla beslendiği, geri çağırma katı, kapı davranışı, acil iletişim ve normal kullanıma dönüş koşulu kaydedilir. Sistem değişikliğinde senaryo ve kullanıcı levhaları yeniden gözden geçirilir.

Bakım firması, yangın algılama firması, jeneratör firması ve bina yönetimi kendi parçalarının tek başına çalıştığını değil, ortak senaryonun uçtan uca sonucunu birlikte doğrulamalıdır. Test sırasında bina kullanıcıları önceden bilgilendirilir ve gerçek alarm ile tatbikat birbirine karıştırılmaz.

Resmî ve birincil kaynaklar

AFAD Deprem Anında Yapılması Gerekenler ÇŞİDB Binaların Yangından Korunması Kılavuzu ÇŞİDB Asansörler Genel Teknik Şartnamesi

Sık sorulan sorular

İlgili asansör bilgi merkezi rehberleri

Asansörde Mahsur Kalınca Ne Yapılmalı? Güvenli Adımlar Asansör Kurtarma Eğitimi Kimlere Verilir? 2026 Rehberi Bina Sorumlusu Asansor Sorumluluklari Tüm asansör bilgi merkezini açın