17 Temmuz 2026 · GSC, güncel arama sonuçları ve birincil kaynaklarla hazırlandı
Asansör kurtarma eğitimi, bakım sözleşmesi yapıldıktan sonra bina sorumlusunun belirlediği kişilere yetkili servis tarafından, ilgili asansörün kurtarma talimatına göre yılda en az bir kez verilmelidir. Eğitim, kişiye bütün asansörlerde teknik müdahale yetkisi kazandırmaz.
Asansör kurtarma eğitimi kime verilir?
Bina sorumlusu, olay anında binada bulunma olasılığı yüksek, görevi kabul eden ve iletişim zincirinde açıkça tanımlanan kişileri seçmelidir. Tek kişiye bağımlı plan vardiya, izin veya işten ayrılmada çalışmaz; ana ve yedek görevliler belirlenir. Apartman görevlisi, güvenlik personeli, teknik işletme personeli veya yönetimin belirlediği başka bir kişi olabilir. Unvan tek başına yeterli değildir: ilgili asansör için güncel eğitim, erişim ve yazılı görev kaydı gerekir.
Eğitime katılmayan sakin, yönetici veya rastgele servis personeli yalnız telefon talimatıyla kurtarma görevlisi haline gelmez.
Eğitimi kim vermelidir ve hangi asansör için geçerlidir?
Eğitimi bakım sözleşmesindeki asansör monte eden veya onun yetkili servisi verir. İçerik, binadaki gerçek tahrik ve kurtarma düzenine göre hazırlanır. Makine daireli halatlı, makine dairesiz, hidrolik veya otomatik kurtarma tertibatlı sistemler aynı genel tarifle yönetilemez. Eğitici; enerjinin emniyete alınması, kabin konumunun doğrulanması, yolcuyla iletişim, sistemin izin verdiği kurtarma sırası ve işlemin nerede bırakılıp profesyonel/acil ekibe devredileceğini anlatır.
Firma değiştiğinde devir-teslim kaydı ile eğitim ve talimat da yeniden doğrulanmalıdır.
Bina içi eğitim ile MYK mesleki yeterliliği aynı şey mi?
Hayır. Bina sorumlusunun belirlediği kişiye verilen kurtarma eğitimi, belirli bir asansörde acil durumda izlenecek sınırlı prosedürü öğretir. Asansör bakım ve onarımcısı ise iş sağlığı ve güvenliği, kalite, bakım ön hazırlığı, bakım/onarım ve iş sonu işlemleri gibi kapsamlarla tanımlanan ayrı bir meslektir. Teknik personelin diploma, ustalık veya MYK şartları İşletme ve Bakım Yönetmeliği ile MYK kaynaklarından doğrulanmalıdır.
| Rol | Kapsam | Sınır |
|---|---|---|
| Bina kurtarma görevlisi | İlgili asansörün acil prosedürü | Bakım/onarım yapamaz |
| Bakım ve onarım personeli | Mesleki teknik işler | İşveren/yetkili servis organizasyonu içinde çalışır |
| Acil ekip | Can güvenliği ve olay yönetimi | Teknik servisle koordinasyon kurar |
Eğitimde hangi konular bulunmalıdır?
- Asansör kimliği, tahrik tipi, makine/kumanda alanı ve erişim güvenliği.
- Alarm, interkom, acil aydınlatma ve dış iletişim araçlarının kullanımı.
- Kabindeki kişiyle sakin ve doğrulanabilir iletişim.
- Enerji ve hareket riskinin kontrolü; kapı ve kabin konumunun doğrulanması.
- O asansöre ait kurtarma talimatının uygulamalı provası.
- Sağlık, yangın, deprem, su ve yapısal hasarda işlemi durdurma/devretme ölçütleri.
- Olay kaydı, yeniden kullanıma açma kararı ve teknik servis kapanışı.
Eğitim yalnız imza listesi değildir. Katılımcıların senaryoyu güvenli sırayla uygulayabildiği gözlenmeli; yanlış adım eğitim notuna ve tekrar planına girmelidir.
Eğitim ne zaman yenilenmelidir?
Asgari yıllık tekrar, hatırlama kaybını ve personel değişimini yönetmek için tabandır. Asansör modernize edildiğinde, kumanda/kurtarma sistemi değiştiğinde, bakım firması değiştiğinde, yeni görevli atandığında veya gerçek olayda prosedür hatası görüldüğünde yıllık tarihi beklemeden eğitim yenilenir. Alarm/interkom arızası, erişim anahtarının bulunamaması veya talimatın eski kalması da tatbikatı başarısız saydırır.
Takvimde yalnız “eğitim yapıldı” değil, her asansör ve görevli için son/sonraki tarih ile uygulama sonucu izlenmelidir.
Eğitim ve olay kayıtları nasıl takip edilir?
Kayıtta bina, asansör kimliği, tarih, eğitici firma/personel, katılımcı adı ve görevi, kullanılan talimat revizyonu, işlenen senaryolar, uygulama sonucu ve bir sonraki tarih bulunur. Katılımcı ayrılırsa görevli listesi otomatik olarak eksik görünmelidir. Gerçek mahsur kalma olayı eğitim kaydıyla ilişkilendirildiğinde hangi prosedürün çalıştığı veya nerede aksadığı anlaşılır.
Elevatora SAHA eğitim tarihini, yetkili servis sözleşmesini, asansör kartını ve mahsur kalma olay kaydını aynı portföyde tutar. Yazılım eğitimin veya teknik yetkinliğin yerine geçmez; yenileme ve kanıt zincirini görünür kılar.
Tatbikat nasıl güvenli ve ölçülebilir yapılır?
Tatbikat gerçek yolcuyu kat arasında bilerek mahsur bırakarak yapılmaz. Yetkili servis, asansörün teknik durumuna uygun güvenli senaryo ve gözetim kurar; katılımcının alarm iletişimi, alanı emniyete alma, doğru talimatı bulma, işlemi durdurma ve acil ekibe devretme kararlarını gözler. Başlangıç ve bitiş saati, yanlış adım, eksik ekipman ve tekrar gereği not edilir.
Başarı yalnız kabin kapısının açılması değildir. Yolcuyla iletişim, kontrolsüz hareketin önlenmesi, başka kullanıcının çağrı yapmaması, işlem sonrası teknik kontrol ve yazılı yeniden açma kararı da senaryonun parçasıdır.
Resmî ve birincil kaynaklar
Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği MYK Asansör Bakım ve Onarımcısı Bilgilendirmesi Asansör Bakım ve Onarımcısı Ulusal Yeterliliği
Sık sorulan sorular
Asansör kurtarma eğitimi zorunlu mu?
Yönetmelik, bina sorumlusunun belirleyeceği kişilere yetkili servis tarafından yılda en az bir kez eğitim verilmesini düzenler.
Kapıcı veya güvenlik görevlisi kurtarma yapabilir mi?
Bina sorumlusu tarafından belirlenmiş, ilgili yetkili servisten o asansör için güncel eğitim almış ve görev planında yer alan kişi prosedür kapsamında hareket edebilir.
Kurtarma eğitimi sertifikası bütün asansörlerde geçerli mi?
Hayır. Bina içi kurtarma eğitimi ilgili asansörün sistemi ve talimatına bağlıdır; genel bakım/onarım mesleki yetkisi vermez.
Kurtarma eğitimi kaç yılda bir yenilenir?
En az yılda bir yenilenmeli; sistem değişikliği, personel değişimi veya uygulama eksikliği varsa daha erken tekrarlanmalıdır.
Eğitim kaydında neler bulunmalı?
Asansör kimliği, tarih, eğitici/yetkili servis, katılımcılar, işlenen senaryo, kullanılan talimat, uygulama sonucu ve sonraki yenileme tarihi bulunmalıdır.
İlgili asansör bilgi merkezi rehberleri
Asansörde Mahsur Kalınca Ne Yapılmalı? Güvenli Adımlar Asansor Isletme Ve Bakim Yonetmeligi Asansor Bakim Sozlesmesi Yonetimi Tüm asansör bilgi merkezini açın