Asansör bakım sözleşmesi, hizmetteki asansörün bakım kapsamını, taraflarını ve kayıt sorumluluklarını yazılı olarak izlemek için kullanılır. Birincil çerçeve 6 Nisan 2019 tarihli ve 30737 sayılı Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliğidir; bağımsız yıllık periyodik kontrol ise ayrı Periyodik Kontrol Yönetmeliğine göre A tipi muayene kuruluşunca yürütülür.
Asansör bakım sözleşmesi neden zorunlu?
Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliğine göre bina sorumlusu, asansör monte eden veya onun yetkili servisiyle bakım sözleşmesi yapar; bakım periyodik olarak ayda en az bir defa yürütülür. Sözleşme, aylık bakım ile bağımsız periyodik kontrolü aynı işlem haline getirmez. Taraf, asansör listesi, kapsam, kayıt, kurtarma organizasyonu, ücret ve yenileme koşulları açık yazılmalıdır.
Asansör bakım firmaları için zorluk, yüzlerce sözleşmenin yenileme tarihi, periyodik kontrol takvimi ve arıza SLA süreleri ile birlikte takip edilmesidir. Excel veya kağıt tablolarla bu takip sürdürülebilir değildir; sözleşme kaçırılması doğrudan gelir kaybı ve mevzuat ihlali demektir.
Periyodik kontrol süreci nasıl işler?
Periyodik kontrol şöyle akar:
- Sözleşme: Bakım sözleşmesi imzalanır, asansör sicil kaydı güncellenir.
- Düzenli bakım: Aylık periyodik bakım ziyaretleri gerçekleştirilir, form doldurulur.
- Yıllık kontrol: İlgili idareyle protokolü bulunan A tipi muayene kuruluşu bağımsız periyodik kontrolü yapar ve raporlar.
- Arıza müdahalesi: Sözleşmede tanımlı SLA içinde arızaya çıkılır.
- Faturalandırma: Bakım bedeli, arıza işçilik ve yedek parça ayrı ayrı faturalaştırılır.
Asansör bakım sözleşmesi kaç yıllık yapılır?
Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği sözleşmeye sabit bir süre şartı getirmez; zorunlu olan sözleşmenin var olması ve bakımın ayda en az bir kez yapılmasıdır. Uygulamada sözleşmeler bir yıllık yapılır ve yıl sonunda yenilenir. Bir yılın tercih edilme sebebi, bakım bedelinin enflasyona göre güncellenebilmesi ve tarafların yıl sonunda çıkış hakkını korumasıdır.
Çok yıllık sözleşme mümkündür ama iki tarafa da risk yükler. Firma açısından risk, ikinci ve üçüncü yılda maliyetin sözleşme bedelini geçmesidir; bina açısından risk, memnun olmadığı hizmetten çıkamamaktır. Çok yıllık yapılacaksa fiyat güncelleme maddesi ve yıllık çıkış hakkı ayrı ayrı yazılmalıdır. Yenileme takvimini nasıl kuracağınızı sözleşme yenileme ve fiyat güncelleme rehberinde ayrıntılandırdık.
Asansör bakım sözleşmesi yapılmazsa ne olur?
Sözleşmesiz asansör, mevzuat açısından bakımsız asansördür. Yükümlülük bina sorumlusundadır: yıllık periyodik kontrolde bakım kayıtları istenir, kayıt yoksa asansöre kırmızı etiket verilebilir ve kullanımdan men edilebilir. Kaza durumunda ise bakım sözleşmesinin bulunmaması, bina sorumlusunun kusur değerlendirmesinde doğrudan aleyhine işler.
Bakım firması tarafında karşılığı şudur: sözleşmesiz yapılan tek seferlik müdahale, sizi o asansörün yetkili servisi hâline getirmez ama sonradan çıkan bir uyuşmazlıkta “en son siz baktınız” argümanıyla karşılaşırsınız. Yazılı kapsam olmadan yapılan işin sınırını sonradan ispat etmek zordur.
Asansör bakım sözleşmesi nasıl yapılır? Sözleşmede bulunması gerekenler
Geçerli bir asansör bakım sözleşmesinde en az sekiz başlık açık yazılmalıdır: taraflar ve yetkili servis bilgisi, asansör listesi (bina, sicil ve kimlik numaralarıyla), bakım periyodu, kapsam içi işler, kapsam dışı işlerin nasıl fiyatlanacağı, arıza müdahale süresi, kurtarma organizasyonu ve ücret ile fiyat güncelleme koşulu.
| Madde | Neden kritik | Eksikse ne olur |
|---|---|---|
| Asansör listesi (sicil/kimlik no) | Hangi asansörün kapsamda olduğunu belirler | Binaya sonradan eklenen asansör tartışma konusu olur |
| Kapsam içi / kapsam dışı ayrımı | Ücretsiz sayılan işin sınırını çizer | Her parça değişimi pazarlık konusu olur |
| Arıza müdahale süresi | Beklentiyi ölçülebilir kılar | “Geç geldiniz” iddiasına cevap veremezsiniz |
| Kurtarma organizasyonu | Mahsur kalma durumundaki sorumluluğu tanımlar | Acil durumda kimin geleceği belirsiz kalır |
| Fiyat güncelleme koşulu | Yıl içi maliyet artışını karşılar | Zam talebi her yıl sıfırdan pazarlık olur |
| Fesih ve ihbar süresi | Çıkışı düzenler | Ani fesihte hizmet boşluğu doğar |
| Ödeme dönemi ve gecikme | Tahsilatı sözleşmeye bağlar | Ödenmeyen bedelde dayanağınız zayıflar |
| Kayıt ve föy teslimi | İspat zincirini kurar | Denetimde bakımın yapıldığını gösteremezsiniz |
Hazır bir taban metinle başlamak isterseniz asansör bakım sözleşmesi şablonunu kullanabilirsiniz; şablon bu sekiz başlığı içerir ve kendi koşullarınıza göre düzenlenir.
Asansör bakım sözleşmesi nasıl feshedilir?
Fesih, sözleşmede yazılı ihbar süresine uyularak ve yazılı olarak yapılır. Yaygın uygulama, dönem bitiminden en az bir ay önce karşı tarafa yazılı bildirimdir. Kritik nokta şudur: asansör bakımsız kalamaz. Bina sorumlusu fesih ediyorsa yeni yetkili servisle sözleşme, eski sözleşmenin bitiş tarihinden önce imzalanmalıdır.
Firma tarafında fesih kararı genellikle kârlılıktan doğar. Sözleşmeyi bırakmadan önce hangi verinin çıkarılması gerektiğini zarar eden bakım sözleşmesini bırakma yazısında anlattık. Fesih yazısında en az şunlar bulunmalıdır: sözleşme tarihi ve numarası, fesih gerekçesi, feshin yürürlük tarihi, o tarihe kadar yapılacak son bakım ve teslim edilecek kayıtların listesi, varsa bakiye alacak.
Devir sırasında en sık atlanan şey kayıt teslimidir. Bakım föyleri, arıza geçmişi ve yapılan parça değişimleri yeni firmaya devredilmezse asansörün geçmişi kopar; sonraki bir uyuşmazlıkta bu boşluk eski firmanın aleyhine yorumlanabilir.
Asansör bakım sözleşmesi damga vergisine tabi mi?
Belli bir bedel içeren hizmet sözleşmeleri kural olarak nispi damga vergisine tabidir ve matrah sözleşmede yazan toplam bedeldir. Oran ve istisnalar Damga Vergisi Kanunu’na ekli tarifeyle belirlenir, her yıl güncellenir; bu yüzden tutarı sözleşme tarihindeki yürürlükteki tarifeden ya da mali müşavirinizden teyit edin.
Pratik sonuç bakım firması için şu: yüzlerce sözleşmeyi aynı anda yenileyen bir firmada damga vergisi ihmal edilebilir bir kalem değildir ve sözleşme bedelinin bir parçası olarak fiyatlanmalıdır. Sözleşme süresinin uzaması matrahı da büyütür — çok yıllık sözleşme kararında bu kalemi hesaba katın.
Asansör bakım yazılımı bu süreci nasıl kolaylaştırır?
Elevatora SAHA; sözleşme yenileme hatırlatmaları, otomatik bakım planı, mobil bakım formu, arıza SLA takibi ve e-fatura entegrasyonunu tek platformda sunar. Saha personeli mobil uygulama üzerinden bakım formunu doldurur, fotoğraf ve imza ekler; yönetim gerçek zamanlı rapor alır.
| Süreç | Excel/Manuel | Elevatora SAHA |
|---|---|---|
| Sözleşme yenileme takibi | Manuel, kaçırılır | Otomatik hatırlatma + rapor |
| Periyodik kontrol takvimi | Ayrı tablo | Tek takvim, bildirimli |
| Bakım formu | Kağıt/excel | Mobil form + foto + imza |
| Arıza SLA | Takip yok | Otomatik SLA sayacı |
| e-Fatura | Ayrı program | Entegre, tek tık |
Sonuç
Asansör bakım sözleşmesi yönetimi mevzuat gereği zorunlu olduğu kadar operasyonel olarak da kritiktir. Doğru yazılım; ceza riskini, gelir kaçağını ve personel yükünü aynı anda azaltır. Asansör bakım yazılımı sayfasından Elevatora SAHA’nın tüm özelliklerini inceleyebilirsiniz.
Yeni uygulama rehberleri
Asansör etiket renkleri Asansör bakım föyü Bakım firması HYB sorgulama
Bu sayfanın arama işi: sözleşme yönetimi
Sözleşmenin mevzuat dayanağı ve bina sorumlusu görevleri için İşletme ve Bakım Yönetmeliği rehberine; asansör bakım yazılımı özellikleri için ana bakım yazılımı sayfasına geçin.
Sözleşmede kurtarma ve gider kapsamı
Kurtarma eğitimi sorumluluğunu ve bakım–onarım–yenileme gider ayrımını sözleşme eklerinde görünür kılın.
Sözleşmeyi takvim ve tahsilattan koparmayın
Sözleşmeden doğan aylık yükü portföy kapasite planıyla dağıtın; Excel’de kalan yenileme, görev ve fatura bağını geçiş kontrol listesiyle sınayın.
Birincil kaynak ve uygulama ayrımı
Bakım ve sözleşme için Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliğini; bağımsız kontrol, etiket ve takip süreleri için Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliğini ayrı okuyun.