17 Temmuz 2026 · GSC arama talebi ve birincil kaynaklarla hazırlandı
TS EN 81-20, insan ve yük taşıyan asansörlerin yapım ve montajına ilişkin güvenlik gereklerini; TS EN 81-50 ise asansör bileşenlerinin tasarım kuralları, hesapları, inceleme ve deneylerini ele alan tamamlayıcı standarttır.
TS EN 81-20 ile TS EN 81-50 arasındaki fark nedir?
| Başlık | TS EN 81-20 | TS EN 81-50 |
|---|---|---|
| Odak | Asansörün yapım ve montaj güvenliği | Bileşen tasarımı, hesabı, inceleme ve deneyleri |
| Projedeki yeri | Kuyu, kabin, kapı, erişim, güvenlik ve montaj gereklilikleri | İlgili bileşenlerin doğrulama ve test kanıtları |
| Operasyon kaydı | Proje maddesi, kontrol ve saha uygunluğu | Bileşen belgesi, hesap, rapor, seri ve revizyon |
| Birlikte sonuç | Asansörün teknik dosyasındaki izlenebilir uygunluk kanıtı | |
TS EN 81-20 hangi proje kararlarını etkiler?
Standart, asansörün tamamına ilişkin güvenlik gereklerini proje ve montaj seviyesinde ele alır. Kuyu ve makine alanı, kabin, kapılar, erişim, boşluklar, aydınlatma, elektriksel düzen, koruyucu önlemler ve bakım personelinin güvenli çalışması gibi çok sayıda konu teknik tasarıma yansır. Buradaki özet, mühendislik projesi veya standardın tam metni yerine geçmez; gereklilikler güncel baskı ve asansörün somut kapsamı üzerinden yetkili mühendislerce değerlendirilmelidir.
TS EN 81-50 teknik dosyada nasıl görünür?
81-50 odaklı kayıtlar bileşenlerin hesap, inceleme ve deney kanıtlarını teknik dosyaya bağlar. Satın alma sırasında yalnız ürün adı değil; üretici, model, seri/parti, uygunluk belgesi, rapor, revizyon ve hangi projede kullanıldığı kaydedilmelidir. Bileşen değişirse önceki belgeyi dosyada bırakıp yeni ürünle eşleşiyormuş gibi davranmak kritik izlenebilirlik hatasıdır.
1 Eylül 2017 geçişi nasıl okunmalıdır?
Asansörlerin Tasarımına İlişkin Usul ve Esaslar Tebliği, 1 Eylül 2017’den sonra ilgili ruhsat makamınca onaylanan avan veya uygulama projelerine göre piyasaya arz edilen asansörlerin periyodik kontrol ve tescilinde TS EN 81-20 ve TS EN 81-50 gereklerinin aranacağını belirtir. Aynı Tebliğ, bu tarihten önce onaylanmış belirli projeler ve kamu ihale/sözleşmeleri için geçiş hükümleri içerir. Yalnız bina yaşıyla karar vermeyin; proje onay tarihi, sözleşme ve piyasaya arz kaydını birlikte inceleyin.
Standart, yönetmelik ve CE ilişkisi nedir?
Asansör Yönetmeliği temel sağlık ve güvenlik gereklerini ve uygunluk değerlendirme çerçevesini kurar. Uyumlaştırılmış standartlar bu gereklilikleri teknik olarak karşılamanın kabul görmüş yolunu sağlar. CE işareti yalnız “81-20 kullanıldı” yazılmasıyla oluşmaz; seçilen uygunluk değerlendirme süreci, teknik dosya, test/raporlar ve AB Uygunluk Beyanı birlikte tamamlanır. CE belgesi ve teknik dosya rehberi sürecin belge tarafını açıklar.
Proje, BOM ve satın alma nasıl bağlanır?
- Proje gerekliliklerini madde/başlık bazında teknik seçimlere bağlayın.
- Her güvenlik aksamını BOM satırı, üretici, model ve belgeyle eşleştirin.
- Satın alma ikamesinde teknik onay ve revizyon kapısı çalıştırın.
- Gelen malzeme ile belge/seri bilgisini kalite kabulünde doğrulayın.
- Montaj ve saha testlerini gerçek kullanılan ürünle kaydedin.
- İmzalı son teknik dosyayı CE, tescil ve servis devrine aktarın.
Gereklilik matrisi nasıl kurulmalıdır?
Standart maddesini olduğu gibi kopyalayan uzun bir tablo yerine, erişim yetkisi kontrollü bir gereklilik matrisi kurun. Her satırda gereklilik referansı, proje kararı, ilgili çizim, BOM/bileşen, doğrulama yöntemi, belge veya test kanıtı, sorumlu ve revizyon bulunmalıdır. Standart baskısı değiştiğinde hangi projelerin etkilendiği bu matristen görülebilir. “Uygun” kutusu tek başına kanıt değildir; ölçüm raporu, çizim, sertifika veya imzalı kontrol gibi somut dosya bağlantısı gerekir. Bu yapı denetim öncesi dosya toplamayı değil, proje boyunca kanıt üretmeyi sağlar.
Matrisin son onayı, projedeki yetkili teknik roller ve seçilen uygunluk değerlendirme yöntemiyle birlikte kaydedilmelidir.
En sık yapılan beş kayıt hatası
- Standardın yıl/baskı bilgisini kontrol etmeden eski bir kontrol listesi kullanmak.
- 81-20 ve 81-50’yi birbirinin alternatifi sanmak.
- Ürün belgesini gerçek model veya seriyle eşleştirmemek.
- Proje revizyonunu BOM, satın alma ve kalite kayıtlarına yansıtmamak.
- Standart özetini uygunluk değerlendirmesi ve mühendislik onayı yerine kullanmak.
Güncel standart metni nasıl doğrulanır?
TSE Standart Arama ekranında standart numarasını, başlığını, yayın ve yürürlük durumunu kontrol edin; gerekiyorsa güncel tam metni resmî satış kanalından edinin. Arama motorundaki eski PDF veya eğitim sunumunu güncel standart metni sanmayın. Projede kullanılan baskıyı, değişiklikleri ve erişim yetkisini teknik dosyada kaydedin.
Elevatora İMALAT bu bağı nasıl korur?
Elevatora İMALAT ERP teknik seçim, proje revizyonu, BOM, satın alma, gelen kalite, üretim görevi, test ve belgeyi aynı iş numarasına bağlar. Böylece 81-20 kapsamındaki proje gereği ile 81-50 kapsamındaki bileşen kanıtı teslim dosyasında aranabilir kalır; değişiklik servis ve tescil tarafına kontrollü devredilir.
Resmî ve birincil kaynaklar
Asansörlerin Tasarımına İlişkin Usul ve Esaslar Tebliği TSE Standart Arama Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) TSE Uygunluk Değerlendirme İşlemleri
Sık sorulan sorular
TS EN 81-20 neyi kapsar?
Yeni kalıcı insan veya yük taşıyan asansörlerin yapım ve montajına ilişkin güvenlik kurallarını ve teknik gerekleri ele alır.
TS EN 81-50 neyi kapsar?
Asansör bileşenlerinin tasarım kuralları, hesaplamaları, incelemeleri ve deneyleri için tamamlayıcı gerekleri ele alır.
TS EN 81-20 ile TS EN 81-50 birlikte mi kullanılır?
Evet. Asansörün bütününe ilişkin 81-20 gereklilikleri ile bileşen doğrulamasına ilişkin 81-50 kayıtları proje ve teknik dosyada birlikte çalışır.
1 Eylül 2017 tarihi neden önemlidir?
Tasarım Tebliği, 1 Eylül 2017 sonrasında onaylanan projelere göre piyasaya arz edilen asansörlerde TS EN 81-20 ve 81-50 gereklerinin aranacağını; daha eski belirli proje ve sözleşmeler için geçiş hükümlerini düzenler.
Standartların tam metni nereden alınır?
Güncel baskı, yürürlük ve tam metin TSE Standart Arama ve satış kanalı üzerinden doğrulanmalıdır.
İlgili asansör bilgi merkezi rehberleri
Yeni Asansör Devreye Alma Süreci: CE’den Tescile Bina Sorumlusunun Asansör Görevleri ve Sorumlulukları Mevcut Asansör Modernizasyonu Zorunlu mu? Karar Rehberi En Çok Arıza Yapan Asansör Parçaları Nasıl Bulunur? Asansör Bakım Fiyatları 2026: Teklif Nasıl Okunur? Tüm asansör bilgi merkezini açın
Standart gereğini proje girdisine çevirin
Anma yükü–kabin alanı ve kuyu güvenlik boşlukları için özet tabloyu değil güncel standart ve onaylı projeyi esas alın.